Onlinenewstime.com : ปี 2570 อุตสาหกรรมโรงไฟฟ้ามีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่องในกลุ่มพลังงานหมุนเวียน จากแผนเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ของกำลังการผลิตใหม่ (COD) รวมถึงแรงหนุนจาก PDP 2569 และ Direct PPA โดยคาดว่าจะมีการประกาศรับซื้อไฟฟ้าใหม่ในปี 2570
- ความต้องการใช้ไฟฟ้าในปี 2570 คาดว่าจะเติบโตจากการใช้ไฟฟ้าภาคอุตสาหกรรมและความต้องการไฟฟ้าใหม่ในกลุ่ม Data center รวมถึงการใช้ไฟฟ้าในภาคครัวเรือนจากการชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ส่งผลให้การใช้ไฟฟ้าในโครงข่ายไฟฟ้าฯ ของไทยขยายตัว 2.2%YOY และคาดว่าจะเติบโตต่อเนื่องในระยะข้างหน้า นอกจากนี้ ยังมีความต้องการไฟฟ้านอกโครงข่ายไฟฟ้า (การผลิตไฟฟ้าใช้เอง (IPS) และการซื้อไฟฟ้าตรงโดยไม่ผ่านสายส่ง (SPP Direct)) ที่มีแนวโน้มขยายตัวจากภาคอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ IPS-Renewable จาก Solar rooftop และการซื้อ-ขายไฟฟ้าสะอาดแบบ Private PPA เพื่อลดภาระค่าไฟฟ้าและลดการปล่อยคาร์บอนในองค์กร
- การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนปี 2570 มีแนวโน้มเติบโต 7.4%YOY โดยมีกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนตามสัญญาที่มีกำหนดเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ (COD) ราว 1,295 MW ครอบคลุมพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม พลังงานชีวมวล และก๊าซชีวภาพ ทั้งนี้การผลิตมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องจากโครงการที่มีกำหนด COD ในช่วงปี 2570-2573 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม อย่างไรก็ดี ธุรกิจยังต้องติดตามการประกาศรับซื้อไฟฟ้าใหม่ตามแผน PDP 2569 ที่กำหนดเป้าหมาย Net zero 2593 ซึ่งต้องเพิ่มกำลังการผลิตจากพลังงานหมุนเวียนและพลังงานสะอาดในระยะยาว โดยคาดว่าการประกาศรับซื้อจะมีความชัดเจนในปี 2570
นอกจากนี้ ภาครัฐยังมีแนวโน้มเพิ่มโครงการสนับสนุนการผลิตไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนภาคประชาชน อาทิ โครงการรับซื้อไฟฟ้าจาก Solar rooftop, Solar on-ground และ Floating solar ตลอดจนโครงการโซลาร์ฟาร์ม และการซื้อขายไฟฟ้าพลังงานสะอาดโดยตรงระหว่างผู้ผลิตกับภาคเอกชน (Direct PPA) สำหรับ Data center และอุตสาหกรรมที่ต้องการไฟฟ้าสะอาดสูง - การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานฟอสซิลปี 2570 มีแนวโน้มลดลง จากการปรับลดการผลิตของโรงไฟฟ้าถ่านหิน ขณะที่การผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยในระยะข้างหน้า การผลิตไฟฟ้าจากฟอสซิลมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องตามการปรับลดสัดส่วนไฟฟ้าจากถ่านหิน ขณะที่ไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเล็กน้อย
อย่างไรก็ดี ร่าง PDP 2569 มีแผนเพิ่มกำลังการผลิตใหม่จากโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติ รวม 9,100 MW ในช่วงปี 2570-2580 โดยคาดว่าจะทดแทนโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติและถ่านหินที่จะหมดอายุสัญญาขายไฟฟ้า ทั้งนี้โรงไฟฟ้าพลังงานฟอสซิลจะต้องเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนมากขึ้น ทั้งจากต้นทุนการจัดการคาร์บอนและมาตรการเก็บภาษีคาร์บอนที่คาดว่าจะบังคับใช้ในปลายปี 2570 - ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยปี 2570 คาดว่าจะลดลงเล็กน้อยมาอยู่ที่ 3.86 บาทต่อหน่วย จาก 3.9 บาทต่อหน่วยในปี 2569 ตามต้นทุนนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่จะลดลงมาอยู่ที่เฉลี่ย 12.5 ดอลลาร์สหรัฐต่อล้านบีทียูแต่ถือว่ายังอยู่ในระดับสูงเนื่องจากกำลังการผลิตของโลกยังต่ำกว่าความต้องการ และแหล่งผลิตของกาตาร์ที่ได้รับความเสียหายยังกลับมาผลิตได้ไม่เต็มที่ ภายใต้แนวโน้มดังกล่าว ราคาก๊าซธรรมชาติในประเทศ (Pool gas) คาดว่าจะลดลงมาอยู่ที่ราว 311 บาทต่อล้านบีทียู โดยในระยะข้างหน้า ค่าไฟฟ้าคาดว่าจะทยอยลดลงตามราคา LNG นำเข้าที่อ่อนตัว เมื่อตลาด LNG กลับเข้าสู่ภาวะอุปทานส่วนเกิน (Excess supply)
อย่างไรก็ดี ยังต้องติดตามความผันผวนของราคานำเข้า LNG (JKM) จากความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่อาจยืดเยื้อกว่าคาด รวมถึงแนวทางการคืนต้นทุนค่าเชื้อเพลิงคงค้าง (AF) ของ กฟผ. ซึ่งอาจถูกชะลอการชำระคืนออกไปหากต้นทุน LNG ยังอยู่ในระดับสูง
แนวโน้มธุรกิจผลิตชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์ปี 2570 ยังเผชิญแรงกดดันจากภาษีสหรัฐฯ การแข่งขันจากจีน และราคาแผงโซลาร์เซลล์ที่ลดลงต่อเนื่อง
- อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์ปี 2570 คาดว่าจะยังชะลอตัวต่อเนื่องและมีความเสี่ยงสูง โดยมูลค่าการส่งออกมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงราว -0.5%YOY จากผลต่อเนื่องของมาตรการภาษี AD/CVD ของสหรัฐฯ ซึ่งกระทบความสามารถในการแข่งขันของผู้ผลิตไทยเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งอย่างมาเลเซียและอินโดนีเซีย
แม้ในปี 2569 มูลค่าการส่งออกจะเพิ่มขึ้นจากการหาตลาดส่งออกใหม่ของผู้ประกอบการไทย และการส่งออกที่ฟื้นตัวจากฐานต่ำภายหลังการประกาศ AD/CVD ในปี 2567 แต่ในระยะข้างหน้า มูลค่าการส่งออกชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์คาดว่าจะทรงตัว เนื่องจากการแข่งขันยังรุนแรงและราคาแผงโซลาร์เซลล์มีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องจากอุปทานล้นตลาดและการแข่งขันของผู้ผลิต Solar Module ในประเทศจีน
ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดและความผันผวนของต้นทุนเชื้อเพลิง ธุรกิจโรงไฟฟ้าจำเป็นต้องเร่งขยายสัดส่วนรายได้จาก RE และต่อยอดสู่โซลูชันพลังงานแบบครบวงจร ขณะที่ผู้ผลิตแผง Solar อาจต้องเร่งยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันผ่านการสร้างมูลค่าเพิ่มและกระจายตลาด
- ธุรกิจโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน อาจจำเป็นต้องปรับกลยุทธ์จากการเน้นปริมาณขายไฟฟ้าเพียงอย่างเดียวมาให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพการผลิตและการลดการปล่อยคาร์บอน เพื่อรับมือกับความผันผวนของต้นทุนเชื้อเพลิงและการเรียกเก็บภาษีคาร์บอน ควบคู่กับการเร่งเพิ่มรายได้จากธุรกิจโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนเพื่อลดความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
โดยขยายธุรกิจพลังงานแสงอาทิตย์ทั้ง Solar farm และ Solar rooftop รวมถึงระบบกักเก็บพลังงาน นอกจากนี้ ควรศึกษาและพัฒนาระบบจัดการและกักเก็บคาร์บอนจากการผลิตไฟฟ้า (CCS/CCUS) ให้สอดรับกับแผน PDP 2569 - ธุรกิจโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ควรปรับกลยุทธ์จากการพึ่งพารายได้จากการขายไฟฟ้าภายใต้สัญญารับซื้อแบบเดิม ไปสู่การเป็นผู้ให้บริการพลังงานสะอาดแบบครบวงจร เพื่อคว้าโอกาสจากความต้องการไฟฟ้าสะอาดรูปแบบใหม่ที่รัฐจะสนับสนุนมากขึ้น ซึ่งจะสร้างรายได้ใหม่และรักษาผลตอบแทนท่ามกลางการแข่งขันที่สูงขึ้นในอนาคต
โดยวางกลยุทธ์สำหรับการพัฒนาโครงการพลังงานหมุนเวียนตาม PDP ฉบับใหม่ อาทิ Solar, Wind และระบบกักเก็บพลังงาน และขยายรายได้จาก FiT ไปสู่ Private PPA และ Direct PPA ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่ต้องการไฟฟ้าสะอาดสูงและ Data center - ธุรกิจผลิตชิ้นส่วนและแผงโซลาร์เซลล์ควรปรับกลยุทธ์จากการแข่งขันด้วยราคาและการพึ่งพาตลาดส่งออกหลักอย่างสหรัฐฯ ไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม ควบคู่กับการสร้างความน่าเชื่อถือของห่วงโซ่อุปทาน (Supply chain) พร้อมกระจายตลาดส่งออกและสร้างฐานลูกค้าในประเทศ เพื่อลดความเสี่ยงจากการแข่งขันด้านราคาและมาตรการทางการค้า โดยขยายการส่งออกไปยังตลาดที่มีความต้องการเติบโตเร็ว อาทิ อินเดียและตลาดอื่นในภูมิภาคเอเชีย ซึ่งมีความต้องการใช้แผงโซลาร์เซลล์สำหรับ Solar farm และ Solar rooftop เพื่อลดการปล่อยคาร์บอนในประเทศ
อ่านต่อบทวิเคราะห์ฉบับเต็ม https://www.scbeic.com/th/detail/product/Power-SolarPV-101126
ผู้เขียนบทวิเคราะห์ :
จิรวุฒิ อิ่มรัตน์ (Jirawut.imrat@scb.co.th)
นักวิเคราะห์อาวุโส
ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ (SCB EIC)